Community

เรื่องราวของถ่านหิน : ถ่านหินคืออะไรและเทคโนโลยีถ่านหินสะอาดมีจริงหรือ?

ผู้คนมากมายเกลียดถ่านหิน แต่ผู้คนมากมายก็รักถ่านหิน จริงๆ แล้วสสารที่เกิดจากการตกตะกอนนับล้านปีนี้คืออะไรกันแน่ หน้าตาเป็นแบบไหน มีกี่ประเภทแล้วแตกต่างกันยังไง ทำไมโรงไฟฟ้าแม่เมาะในอดีตถึงเผชิญกับปัญหามลพิษ และเทคโนโลยีถ่านหินสะอาดเป็นเพียงวาทกรรมหรือสะอาดจริงๆ

ผู้คนมากมายเกลียดถ่านหิน แต่ผู้คนมากมายก็รักถ่านหิน จริงๆ แล้วสสารที่เกิดจากการตกตะกอนนับล้านปีนี้คืออะไรกันแน่ หน้าตาเป็นแบบไหน มีกี่ประเภทแล้วแตกต่างกันยังไง ทำไมโรงไฟฟ้าแม่เมาะในอดีตถึงเผชิญกับปัญหามลพิษ และเทคโนโลยีถ่านหินสะอาดเป็นเพียงวาทกรรมหรือสะอาดจริงๆ

ถ่านหินคืออะไร-01 copy

ถ่านหิน คือ อะไร

  • ถ่านหินเกิดจากการตกตะกอนสะสมของซากพืชในยุคดึกดำบรรพ์มาเป็นเวลายาวนานหลายล้านปี จนตะกอนได้เปลี่ยนสภาพไปเป็นหินตะกอนชนิดหนึ่ง เป็นแร่เชื้อเพลิง ติดไฟได้ มีสีน้ำตาลอ่อนจนถึงสีดำ และมีทั้งผิวมันและผิวด้าน น้ำหนักเบารอเพิ่มน้ำหนัก
  • มีองค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นธาตุคาร์บอนและประกอบด้วยธาตุสำคัญ 4 อย่าง คือ คาร์บอน ไฮโดรเจน ไนโตรเจน และ ออกซิเจน โดยมีก๊าชและของเหลวอื่นๆ ปนอยู่ด้วยในสัดส่วนที่น้อยกว่า เช่น กำมะถัน เจือปนเล็กน้อย ยิ่งมีปริมาณสารเจือปนน้อยและคาร์บอนมาก ยิ่งนับเป็นถ่านหินคุณภาพดี

ประเภทของถ่านหิน

ประเภท
ที่มาข้อมูล รศ.สมศักดิ์ สายสินธุ์ชัย อาจารย์ประจำคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ถ่านหินที่มีคุณภาพดีเหมาะแก่การใช้เป็นเชื้อเพลิง คือ ถ่านหินที่มีปริมาณคาร์บอนสูง ค่าความร้อนสูง ค่าความชื้นต่ำ ปริมาณขี้เถ้าต่ำ ปริมาณกำมะถันต่ำ 

ตัวอย่างการใช้ถ่านหินประเภทต่างๆ ในโรงไฟฟ้า เช่น โรงไฟฟ้าแม่เมาะ จังหวัดลำปาง ใช้ถ่านหินลิกไนท์ที่ขุดพบได้ในประเทศไทยซึ่งมีคุณภาพไม่สูงนักและ โรงไฟฟ้าถ่านหินเทพา จังหวัดสงขลา วางแผนว่าจะใช้ถ่านหินซับบิทูมินัส ที่นำเข้าจากอินโดนีเซียโดยการขนส่งทางเรือ

ถ่านหินอยู่ที่ไหน

  • พบถ่านหินกระจายอยู่เกือบทุกประเทศทั่วโลก แต่แหล่งถ่านหินที่สามารถขุดมาใช้ได้พบประมาณ 70 ประเทศ
  • โดยพื้นที่ที่มีปริมาณถ่านหินสำรองมาก ได้แก่ ทวีปอเมริกาเหนือ โดยเฉพาะสหรัฐอเมริกา ทวีปยุโรป โดยเฉพาะโปร์แลนด์ ทวีปเอเชีย โดยเฉพาะจีน อินเดีย ออสเตรเลีย และรัสเซีย และในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้นั้นพบมากที่อินโดนีเซีย
  • ส่วนในประเทศไทย พบเพียงลิกไนท์คุณภาพต่ำและซับบิทูมินัสเพียงเล็กน้อย

เทคโนโลยีถ่านหินสะอาดมีจริงหรือ

เทคโนโลยีถ่านหินสะอาด คือ การพัฒนาด้านเทคโนโลยีการกำจัดหรือลดมลพิษ เพื่อนำถ่านหินมาใช้เป็นเชื้อเพลิง ให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยให้มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด โดยเทคโนโลยีดังกล่าวจะสามารถกำจัดปัญหามลพิษที่เกิดจากการเผาไหม้ของถ่านหิน โดยเฉพาะปัญหาฝุ่นละออง ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ ก๊าซไนโตรเจนออกไซด์ ให้อยู่ในมาตรฐานที่รัฐกำหนดได้ แต่สำหรับปัญหาก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ยังอยู่ระหว่างการพัฒนาเทคโนโลยีในการควบคุมให้เกิดประสิทธิภาพ

แบ่งออกเป็น 3 ส่วน ได้แก่

  • เทคโนโลยีก่อนการเผาไหม้ เป็นการกำจัดสิ่งเจือปนต่างๆ ออกจากถ่านหิน เช่น ฝุ่นละออง เศษดิน เศษหิน และสารประกอบอนินทรีย์ เพื่อลดปริมาณเถ้าและกำมะถัน
  • เทคโนโลยีระหว่างเผาไหม้ เป็นเทคโนโลยีการขจัดหรือลดมลพิษออกจากระบบระหว่างการใช้ประโยชน์ถ่านหิน
  • เทคโนโลยีหลังการเผาไหม้ เป็นระบบดักจับสารมลพิษ และฝุ่นละอองที่ออกจากกระบวนการเผาไหม้ ก่อนปล่อยสู่บรรยากาศ

ปริมาณมลสารในการเผาไหม้ของโรงไฟฟ้าถ่านหิน

เทคถ่าน.png
เปรียบเทียบค่าควบคุมการระบายมลสารจากปล่องของโครงการโรงไฟฟ้าถ่านหินกระบี่และเทพา กับ ค่ามาตรฐานอ้างอิงตามประกาศกระทรวงวัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม เรื่องกำหนดมาตรฐานควบคุมการปล่อยทิ้งอากาศเสียจากโรงไฟฟ้าใหม่ พ.ศ.2553

 

ที่มา

เว็บไซต์ศูนย์การเรียนอุตสาหกรรมเหมืองแร่

เอกสารแจก กฟผ. เทคโนโลยีถ่านหินสะอาด

รศ.สมศักดิ์ สายสินธุ์ชัย อาจารย์ประจำคณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

<span>%d</span> bloggers like this: